سعید نظریه

مدت هاست بشر با کنکاش در جای جای کیهان به دنبال پاسخی برای یافتن این سوال است:

«حیات ازکجا شکل گرفت و آیا موجودات زنده درسایر سیارات دیگر هم وجود دارند...!؟»

شاید این سوال هنوز پاسخی تکراری و ابهام آمیز داشته باشد، اما به تازگی خبرهایی از کشف وجود عناصر حیاتی به گوش می رسد که می تواند کم کم پاسخی کامل به این سوال ها بدهد.

به تازگی اخترشناسان با تحقیق و بررسی دقیق به وجود مقادیر زیادی آب به همراه عناصر حیاتی برروی سیارکی به قطر 200 کیلومتر در منطقه ای واقع در کمربند سیارک ها به نام " تمیس 24" شدند.

جون امری از کالج تنسی نوکسویل و آندریو روکین از کالج جون هوپکینز، پس از 6سال مطالعه برروی سیارک "تمیس  24" توانستند با استفاده از تلسکوپ فروسرخ دوچشمی کک در جزایر هاوایی، بیش از 7 بار طیف این سیارک عجیب را اندازه گیری کنند و با بررسی طیف فروسرخ نور خورشید که از سوی این سیارک بازتاب می شد، به وجود عنصر حیاتی آب (H₂O) یقین پیدا کنند.

همچنین آنها نواری در طیف جذبی نور بازتابش شده از سطح سیارک را یافتند که نشان دهنده ی وجود گودال های پوشیده شده از یخ بود و جالب تر آنکه، نشانه هایی از وجود اتصالات کربن-هیدروژنی را یافتند که خود نشان دهنده ی وجود مواد آلی در سیارک است.

ولی آیا این عجیب نیست که سیارکی در منطقه ای خشک و آرام، خود دارای عناصر زیستی باشد!!؟

همین امر دانشمندان را به فکر انداخت که تحقیقات گسترده ای برروی این سیارک انجام دهند تا راز وجود این عناصر را روی آن فبیابند.

تاپیش از این تصور براین بود که سیارک ها دنیایی بسیار خشک، مرده و آرام هستند که در منطقه ای سرد و بی روح قرار گرفته اند و ازاین رو هیچ اهمیتی برای ما ندارند. ولی اکنون با این کشف تصور را بر می گردانیم و می دانیم در زمان شکل گیری سیارات در دوره های اولیه ی منظومه شمسی آب در کمربند سیارک ها به مراتب زیاد بوده است و اگر کمی با دید بالاتری به آن بنگریم و نگاه خود را به دیگر منظومه ها و دنیای دیگر سیارات سایر ستارگان افزایش دهیم، پس بی شک می بایست وجود آب و مواد زیستی را در منطقه ی خارج از منظومه شمسی حتمی بدانیم...!

روکین خود از این یافته اش متحیر است و می گوید: تا کنون ستاره شناسان زیادی با این روش، ده ها سیارک را کنکاش و جستجو کرده بودند، ولی این ما بودیم که توانستیم برای نخستین بار یخ و مواد آلی را روی سطح یک سیارک پیدا کنیم.

امری نیز در این میان می گوید: اورگانیک هایی را که ما کشف نمودیم همه پیچیده و به شکل مولکول های زنجیره ای طویل هستند. به عقیده ی من بارش این اورگانیک ها به راحتی روی یک سیاره ی مرده و نازا، می تواند آغاز بسیار خوبی برای توسعه و شروع حیات فراهم سازد.

اما طبق معمول این کشف جدا از طرفدارانش، مخالفانی نیز پیدا کرد.

مثلا اگر فرض کنیم سیارک ها حدود 4 میلیارد سال پیش، در دوران های آغازین شکل گیری زمین با آن برخورد کردند و مواد آلی و اورگانیک را به زمین انتقال دادند و سبب شکل گیری حیات شدند، پس تکلیف نظریه های دانشمندانی که سالهای سال تحقیق کردند و به نتایج بزرگی رسیدند چه می شود!؟

مهمترین مخالفان این فرضیه بی شک بیولوژیست ها یا همان زیست شناسان هستند.

چراکه حدود 90 سال پیش (1920 میلادی) استانلی میلر آزمایش جالبی در دنباله ی الگوی سوپ بنیادین انجام داد. او گازهای CH₄، N₂، NH₃ و H₂ را درون دستگاهی قرار داد و به منظور شبیه سازی رعد و برق (برای شبیه سازی شکل گیری حیات اولیه در زمین)، از یک جرقه ی الکتریکی استفاده کرد و پس از چند روز ترکیبات متعددی از مولکول های زیستی نظیر: آمینواسیدها، اسیدهای چرب و کربوهیدرات ها را مشاهده کرد.

اما سالها بعد زیست شناسان نظریه ی سوپ بنیادین را کامل کردند و نام الگوی حباب را به آن دادند. این الگو را می توان در مراحل زیر خلاصه کرد:

مرحله اول: آمونیاک، متان و دیگر گازها از دهانه ی آتشفشان های زیر دریایی از اعماق زمین خارج و در حباب های زیر دریا محبوس می شدند.

مرحله دوم: متان و آمونیاک مورد نیاز برای تشکیل آمینواسیدها، درون حباب ها در مقابل صدمات حاصل از پرتو فرابنفش خورشید محفوظ می ماندند. درون این حباب ها واکنش های شیمیایی با سرعت بیشتر انجام می گرفت، چون تراکم گازهای درون حباب ها از تراکم آنها در هوا که در الگوی سوپ بنیادین مطرح شده، بسیار بیشتر است.

مرحله سوم: مولکول های آبی ساده ضمن انتقال توسط باد و حرکت به سمت بالا، در معرض اشعه ی ماورای بنفش و رعد و برق قرار می گرفتند و در نتیجه انرژی لازم برای واکنش های بعدی را کسب می کردند.

مرحله ی چهارم: باران، بسیاری از این مولکول های آبی پیچیده تر را که به تازگی تشکیل شده بودند، همراه با مولکول های دیگر به درون اقیانوس برد.

و با چرخش این روند مولکول های آلی پیچیده و پیچیده تر شدند و با کسب انرژی از طریق فرآیندهای شیمیایی ساده، سلول های زنده را شکل دادند.

حال با این همه، منشا حیات در سیاره ما چه بوده است؟ اینکه حیات چگونه و به چه شکل آغاز شده و نخستین عناصر آلی ازکجا آمده اند و هزاران سوال دیگر، همه و همه تنها به تحقیقات و کنکاش های بیشتر و دقیقتر آینده طی چندسال اخیر مشخص خواهند شد.

احتمالا حتی استفان هاوکینگ نیر الارغم هشدارها و نظریه های تازه اش درباره حیات فرازمینی در سیارات منظومه شمسی این کشف را اکتشافی بزرگ می داند و بازهم باید منتظر بمانیم.

منبع با تغییرات و ویرایش : university

نویسنده : سعید نظریه